"Sana hindi niyo na lang ako sinama dito. Kung g-ganito lang rin pala ang ipapakita niyo sa ‘kin," Pautal-utal na wika ni Ernesto, hirap na hirap man sa pagsasalita ay hindi niya kayang manahimik lang sa nasasaksihan niya. Nabigo si Ernesto na maging mabuting ama at asawa. Nabigo siya sa pagpapalaki ng kanyang mga anak. Hindi niya lubos maisip na masasaksihan niya kung gaano kasama ang mga ito kay Reinella."Kailangan mong kumalma, Mahal. Kung hindi dahil sa babaeng probinsyanang ito, hindi gagawin ni Remulos ang ganito sa ibang babae," paratang ni Carmina, tinuro pa si Reinella na nakaupo sa sahig."Sinusuportahan mo ba ang ginawa ng anak mo?" mabagal ang bawat pagbigkas ni Ernesto ngunit hindi niya iyon alinatana. Nais niyang iparating sa asawa na hindi tama ang ginagawa ng mga ito."Mahal, hindi ko sinusuportahan ang ginawa ni Remulos, pero hindi rin si Remulos ang may kasalanan. Ang babaeng ito ang may kasalanan. Simula nang dumating siya sa buhay natin ay nagkanda-leche-leche
Malinaw sa magandang mata ni Reinella ang galit at poot. Wala na siyang dapat pang isipin kundi ang makaalis sa impyernong pinaglagyan sa kanya ni Remulos. Ang pangako nitong langit sa kanya noon ay napuno ng pasakit at galit. Hindi naman sila kasal ni Remulos ng legal, kaya sa mata ng batas ay siya ang pangalawang asawa o kerida.Nabalot ang puso ni Remulos ng takot at kaba sa binitawang salita ni Reinella. Kahit gaano karaming sugat ang idinulot niya sa asawa ay naniniwala siyang mananatili pa rin ito sa tabi niya.Sigurado siyang hindi makikipaghiwalay si Reinella sa kanya dahil mahal na mahal siya nito. At wala rin namang ibang taong maaasahan si Reinella kundi siya lang. Hindi niya kailanman hahayaang makawala si Reinella sa kanya kahit pa ay legal na siyang kasal sa iba."Mahal, patawarin mo ako. Nangangako ako na magiging patas ako sa inyong dalawa ni Elaine. Asawa ko si Elaine sa batas pero para sa ‘kin, ikaw ang nauna kong asawa. Hindi man tayo legal na kinasal pero asawa
“Hindi mo pupwedeng hiwalayan ang anak ko! Kailangan mo munang bayaran ang mahigit 100,000 na utang mo sa ‘kin, hindi pa kasama ang tubo r’yan!” Galit na sigaw ni Carmina.Nanigas ang buong katawan ni Reinella. Ano ang ibig nitong sabihin? Paano siya nagkautang, ni hindi nga siya humihingi ng pera rito. Dahil alam niyang ipapamukha lang nito kung gaano siya kahirap.Kinuha ni Carmina ang isang papel mula sa kanyang bag at ipinakita ang kasulatan ng utang ni Reinella."Noong nanganak ka, si Remulos ay may bente mil lang ang pera, at umutang pang 90,000 sa akin. Ayon sa kasulatang ito, may utang ka ng 90, 000 na may 10% na interes kada buwan. May 10% ding multa sa pagkaantala ng pagbabayad. Dahil hindi ka nagbayad sa loob ng tatlong buwan, ang multa ay 5,000 at ang interes ay 27,000. Kaya ang kabuuang utang mo ay 140,000 pesos sa buwan na ‘to," wika ni Carmina.. "Pagkatapos ng reception at pagbalik nila mula sa honeymoon, titira ka sa bahay ko. Uumpisahan mong bayaran ang utang mo s
"Maghintay na lang tayo, dahil ayokong ma-caesarean si Reinella," malamig na wika ni Carmina."Kung patuloy niyo na tatanggaihan ang pagdala sa kanya sa pagdadala sa ospital, kailangang lagdaan ang isang kasulatan. Ito ay nagpapatunay na tinatanggihan ng pamilya ang pagdala ng pasyente sa ospital," pananakot ng komadrona habang inilalabas ang kasulatan at hinihingi ang lagda ni Remulos.Tumahimik si Remulos at tumingin kay Carmina. Labis siyang nag-aalangan na lagdaan ang kasulatan. Paano kung hindi malkayanan ng asawa at anak niya dahil sa kanyang kawalan ng desisyon?"Okay lang, lagdaan mo na. Ganito talaga ang panganganak. Noong araw ko, umaabot ng isang buwan ang panganganak, at nakakaranas ng matinding kontraksyon. Pero ligtas naman ang ina at anak. Bukod pa riyan, ang asawa mo ay nagpapanggap lang na masyadong mahina, hindi naman ganoon kalala ang sakit," anas ni Carmina na wala man lang maramdaman na kaunting awa kay Reinella.Kahit nag-aalala para sa kanyang asawa at anak
Hindi na kinaya ni Reinella ang sakit at pagkahilo. Nang umalis ang pamilya ni Remulos ay nawalan siya ng malay.Hindi alam ni Reinella kung ilang oras siyang walang malay. Nagising na lamang siya na nanginginig ang buong katawan niya dahil sa lamig.Ni hindi man lang siya tinulungan ni Remulos na makatayo kanina. Umalis lang ito agad upang ihatid an legal nitong asawa. Kung hindi lang sinabi ni Remulos ang mga salitang "mahal" at "pag-ibig," siguro hindi ganito ang nararamdaman niya ngayon. Naniniwala si Reinella sa pagmamahal sa kanya ni Remulos ngunit nagkamali pala siya.May malungkot na ngiti sa kanyang mga labi habang naaalala ang mga salita ang legal na asawa ng Remulos. Hindi na muling umiyak pa si Reinella, naubos na yata ang lahat ng tubig sa katawan niya at wala na siyang mailuha pa. Masyadong marami na siyang pinagdaanan na pagsubok sa buhay.Nang sabihin ni Remulos sa pamilya nito na magpapakasal sila ay tumanggi ang mga ito. Pero kinasal sila sa isang kasalang r
Ngumisi si Reed nang marinig ang sinabi ni Berry sa kabilang linya. Akala ni Reed ay tumatawag ito para kumustahin ang anak nilang dalawa. Kung maayos na ba ang kalagayan nito o ano. Pero isang maling akala lang pala ang lahat.Matapos ang 3 linggo na pag-alis nang walang pasabi, ngayon ay tumatawag ang babae para lang magtanong tungkol sa pera."Perang?" Pag-uulit ni Reed. “Anong pera ang sinabi mo?” Pagtatanong ni Reed sa asawa."Oo, ang monthly allowance ko," malambing na wika ni Berry. “Hindi mo ako naalalang bigyan. Nakalimutan mo ba, Reed?” Pagmamakaawa ni Berry."Ang allowance mo?" tiim-bagang natanong ni Reed kay Berry."Bakit mo binlock ang lahat ng cards ko at hindi mo rin sinend ang monthly allowance ko? Dapat pumasok na sa account ko simula pa noong ika-5 araw ng buwan. Pero ano na ngayon? Petsa 10 na, wala pa rin. Reed, this month hihingi ako ng isang milyon. Marami akong paggagastusan, wala nang natira sa mga padala mo noong nakaraang mga buwan. Gusto kong bumili ng
"Mag diborsyo na tayo!"Nanlamig ang buong katawan ni Berry nang banggitin ni Reed ang salitang “Diborsyo”. "Hindi mo ako basta-bastang mapapakawalan, tandaan mo ang kasunduan natin sa kasal," banta ni Berry.Tumawa si Reed nang marinig ang banta ng asawa niya. "Hindi ko kailanman makakalimutan ang kasunduan natin sa kasal, at hawak ko pa rin ang kasulatan. Makikita mo, kaya kitang hiwalayan nang hindi magbibigay ng kahit isang kusing.""Mahal, hindi mo ako basta-basta mahihiwalayan," pilit ni Berry na ayaw makipaghiwalay kay Reed.Mahal na mahal siya ni Reed, at sigurado si Berry na ang sinabi ni Reeday panananakot lang."Kilala mo na ako. Dalawang taon tayong nagpakasal, tatlong taon tayong magkasama. Alam mo kung paano ako magalit. Kapag sinabi kong hihiwalayan kita, hindi ako nagbibiro," mariing sambit ni Reed."Mahal, ayokong maghiwalay tayo. Pasensya na, alam kong nagkamali ako, pero kailangan ko pa ng oras. Kailangan kong tapusin ang trabaho ko rito. Hindi ko pwedeng iw
"Bakit ido-donate? Pwede pa namang magamit ang mga damit ni Miggy para sa mga magiging kapatid niya sa hinaharap," hindi sumasang-ayon si Remulos sa desisyon ng asawa niya."Mas mainam na bumili na lang para sa kapatid niya. Kawawa naman si Ms. Elaine kung bibigyan natin siya ng mga gamit na luma. Saka sabi mo mayaman ang pamilya ni Ms. Elaine kaya barya lang ‘to sa kanya," paliwanag ni Reinella."Para sa anak natin sa hinaharap, mahal, para hindi na tayo bumili ng mga gamit para sa magiging sanggol kung sakali," sabi ni Remulos.Tumawa si Reinella para takpan ang sakit sa kanyang puso. "Nagkakaroon pa rin ako ng bangungot sa panganganak. Bukod pa riyan, hindi pa nababayaran ang utang sa panganganak. Lumalaki ang interes kada buwan. Dagdag pa ang 10% na interes kapag nahuli sa pagbabayad. Hindi ko pa rin kayang tingnan ang mga damit ni Miggy. Kaya gusto kong idonate sa orphanage. Maraming sanggol doon na makikinabang sa mga damit niya kaysa naman itatambak lang dito sa aparador."
"Ang saya-saya mo yata, kaya hindi mo napansin ang presensya ko rito. Kanina pa ako nakatayo dito," sabi ng lalaking may magandang mukha habang nakatingin kay Reinella na may ngiti."Doktor Malvar," tawag ni Reinella rito. Hindi niya sinagot ang tanong ng doktor, sa halip ay tinawag niya ang pangalan nito."Buti naman, akala ko nakalimutan mo na ang pangalan ko," biro ni Doktor Maverick.Tumawa nang malumanay si Reinella nang marinig ang sinabi ng doktor. "Hindi ko kayang makalimutan. Isa ka sa mga taong hindi ko malilimutan," sabi ni Reinella na may ngiti.Para kay Reinella, ang kanyang sinabi ay biro lang, pero iba ang naramdaman ni Doktor Maverick. Sobrang saya niya nang marinig ang sinabi ni Reinella. Hanggang sa napangiwi siya sa hiya."Pangako ha, huwag mo akong kalilimutan."Parang nasa langit siya dahil sa tuwa. Kahit ilang beses pa lang silang nagkikita Reinella, parang hindi niya mapigilan ang pangungulila. Ilang beses na siyang tumawag sa numero ni Reinella, pero hindi
Matapos umiyak nang matagal at magdalamhati sa kanyang kapalaran, lumabas si Reinella sa kanyang kwarto at dumiretso sa kwarto ni Uno.Akala ni Reinella ay tulog na ang gwapong sanggol dahil sa pagod na sa paghihintay sa kanya. Pero nagkamali siya, dahil naglalaro lang ito gamit ang kanyang mga kamay at paa. Parang hinihintay ni Uno ang pagdating ni Reinella."Pasensya na, anak, matagal ako," sabi ni Reinella na may ngiti at hinalikan ang bilugan na pisngi ni Uno. Ngumiti nang malaki ang gwapong sanggol at ipinakita ang kanyang mapulang gilagid.Natuwa si Reinella nang makita si Uno na masayang-masaya. "Tara, bumaba tayo," sabi ni Reinella na may ngiti at hinalikan ang pisngi ni Uno.Kahit anong nararamdaman niya, hindi niya ito ipapakita kay Uno. Kapag kasama niya si Uno, magiging mabuti at masayahin siyang ina.Ngumiti ang batang lalaki habang ginagalaw-galaw ang kanyang mga kamay."Ang talino ng anak ko," sabi ni Reinella habang kinakarga si Uno at dinala sa unang palapag.
Paulit-ulit na nararamdaman ni Reinella ang matinding sakit. Gusto niyang tapusin ang tawag, pero patuloy na kinakausap siya ni Elaine. Mukhang mabait si Elaine sa kanya, pero sa bawat salitang lumalabas sa bibig nito, halatang galit na galit siya kay Reinella. Kung tutuusin siya ang may karapatan na magalit, matapos makiapid ni Elaine sa taong may karelasyon. Pero baliktad na ang sitwasyon, siya itong hinahamak ni Elaine kahit pa ito naman talaga ang kerida."Magtatrabaho ako sa bahay ni Mama, ate, pero pagkatapos kong bumalik mula rito. Pangako ko, babayaran ko ang utang. Kung hindi ko kayang bayaran bilang katulong, babayaran ko ng pera. At kung paano ako makukuha ang pera, problema ko na 'yon," sabi ni Reinella habang pinipigilan ang galit at emosyon.Pakiramdam ni Reinella, ginagamit lang siya ni Remulos. Lumalaki ang galit niya matapos marinig ang lahat ng sinabi ni Elaine. Talagang itinuturing siyang tanga ni Remulos."Gusto mo bang magbenta ng sarili?" tanong ni Elaine na pa
"Rem, malo-lowbat na ang baterya ng cellphone ko. Balak ko sa Islana bumili ng bagong baterya. Pati 'yung casing, sira na kaya kailangan talian ng goma para hindi mahulog."Nanatiling tahimik si Remulos nang marinig ang sinabi ni Reinella. May mga tindahan pa kaya na nagbebenta ng casing at baterya para sa lumang cellphone ni Reinella?"Rem, malo-lowbat na ang baterya," sabi ni Reinella na gustong tapusin na ang tawag. Dahil tuwing naririnig niya ang boses ng asawa niya, parang lumalakas ang sakit sa kanyang puso. Parang may kumikirot sa dibdib niya."'Rem, ano ba 'yan, ayusin mo na ang suot mo. Malapit na magsimula ang programa."Narinig ni Reinella ang malambing na boses na tumatawag kay Remulos. Siguradong ang may-ari ng boses na iyon ay ang pangalawang asawa niya."Tumatawag lang kay Reinella," sagot ni Reinella nang tapat."Oh, sige, bigay mo sa akin ang telepono. Gusto ko kausapin si Reinella," sabi ni Elaine na may ngiti. At iyon ang ikinatuwa ni Remulos. Ibig sabihin, hin
"Mahal, nasaan ka na ba?" tanong ni Remulos.Kung dati ay masayang-masaya si Reinella kapag tinatawag siyang "mahal" ni Remulos, ngayon ay parang nasusuka siya sa tuwing tinatawag siya nang ganun ni Remulos."Nasa karinderya lang ako, Rem," sagot ni Reinella."Nasaan ka na? Nasa Isla ka na ba?" tanong ni Remulos."Hindi pa, 'tol, nasa daan pa rin ako.""Nasaan ka na ngayon, mahal?" Sobrang curious ni Remulos. Gusto niyang mag-video call para makita kung nasaan ang kanyang asawa. Pero ang lumang telepono ni Reinella ang nagiging problema."Papasok na ako sa Dapa. Ngayon ay nasa terminal na ako," paliwanag ni Reinella nang detalyado na parang talagang nasa biyahe siya.Hindi alam ni Remulos na ang asawa niyang akala niya ay tanga ay hindi pala ganoon katanga. Kaya pa nga niyang gumawa ng ganitong kwento."Ah, akala ko nasa Isla ka na. Mahal, masaya ako na nakarating ka dyan ng ligtas," sabi ni Remulos.Kahit pangalawang kasal na ito, kasama si Elaine, nararamdaman ni Remulos a
Nasiyahan si Reinella sa kanyang papel bilang isang ina. Matapos mailantad sa araw si Uno sa umaga, pinapaliguan niya ito at pinasuso.Masaya, iyon lang ang salitang naglalarawan sa kanyang nararamdaman. Ang presensya ni Uno ay nakakapagpagaling sa kanyang pangungulila at sakit ng pagkawala ng kanyang anak na si Miggy.Ngumiti si Reinella habang tinitingnan ang gwapong sanggol. Matapos maligo, mukhang presko na ang maliit na bata. Ang amoy ng sanggol ay nagpapagaan kaya't paulit-ulit na hinahalikan ni Reinella ang pisngi ni Uno."Anak, maliligo lang ako sandali at magbibihis. Hintayin mo ako, huwag kang iiyak," sabi ni Reinella na may ngiti at hinalikan ang bilugan na pisngi ng gwapong sanggol."Ang talino ng anak ko," sabi ni Reinella nang makita si Uno na nakangiti nang nakabuka ang bibig.Matapos magpaalam, pumunta si Reinella sa kanyang kwarto. Pero bago iyon, ipinagkatiwala niya ang magandang sanggol sa babysitter.Nagtataka si Reinella kay Cresia. Kung bakit kumuha pa si Cr
"Hindi kita pababayaan, madalas akong pupunta sa bahay ni Mama para makita ka," sagot ni Remulos na may ngiti. Hindi niya napapansin na nami-miss na niya ang kanyang unang asawa."Bakit ka pupunta sa bahay ni Mama?" tanong ni Reinella na parang walang malay."Tayo ay mag-asawa, kailangan kong gampanan ang aking tungkulin bilang asawa nang patas." Muli, mahinahon ang sagot ni Remulos. Hindi niya alam kung gaano nasasaktan at nasisiraan ng loob si Reinella sa kanyang mga salita."Anong klaseng tungkulin bilang asawa, Rem?" Patuloy na nagtatanong si Reinella para mas malinaw na maipaliwanag ni Remulos."Mahal, hindi mo ba alam? Gagawa pa tayo ng kapatid para kay Miggy. Sobrang miss na kita, mula nang manganak ka, hindi na tayo nagkita." Sa wakas, diretsahan na ang sagot ni Remulos."Para kang Oreo, Rem." Hindi natapos ni Reinella ang kanyang sinabi."Anong ibig mong sabihin?" Hindi maintindihan ni Remulos ang sinasabi ng kanyang asawa."Gusto mong sumawsaw dito, tapos sumawsaw doon
Bakit may mga taong tulad ni Carmina? Apo niya si Miggy, pero bakit ganun na lang ang kabagsik ang mga salita nito?Hinawakan ni Reinella ang kanyang dibdib na masakit at parang naninikip. Wala na si Miggy, pero bakit parang wala silang pakialam sa pagkawala niya? Bigla na lang pumatak ang kanyang luha. Hindi lang siya ang hindi kinikilala bilang manugang, pati si Miggy. Kaya ayaw ng mga ito na ilagay si Remulos bilang ama sa birth certificate nito, pati na rin ang apelyido nito.Maraming mensahe ang pumasok sa kanyang telepono, pero hindi niya kaya basahin ang bawat isa.Biglang nag-ring ang telepono ni Reinella, at nakita niya ang pangalan ng ama ni Miggy. Hindi sinagot ni Reinella ang tawag at pinili na lang magpakalma sa pamamagitan ng pag-iyak.Isang beses na hindi nasagot, tas sunod-sunod ang tawag nito. Hanggang sa ikalimang tawag nito.Nang kumalma na ang kanyang puso, sinagot ni Reinella ang tawag."Hello, mahal," bati ni Remulos.Sa boses ni Remulos, halatang nag-aalal
Tumawag si Reed kay Tiya Liza upang utusan si Reinella na dalhin ang kanyang anak sa kanyang opisina.Matapos magbigay ng utos, isinara ni Reed ang kanyang telepono.Hindi nagtagal, may kumatok sa pinto. Dumating si Tiya Liza kasama si Uno na tulog pa sa mga bisig ni Reinella."Sino si Reinella? Bakit hindi siya dumating?" tanong ni Lander nang makita ang magandang dalagang bata na may karga ang kanyang apo."Si Reinella ito, Dear," sabi ni Cresiar habang itinuturo si Reinella.Tiningnan ni Lander si Reinella nang may pagtataka. Pagkatapos, tumingin siya sa kanyang asawa. "Siya ba ang wet nurse ni Uno?" tanong niya."Oo, Papa. Magpahinga ka muna Reinella, ako na muna ang bahala kay Uno.""Sige, Ma'am," sagot ni Reinella at ibinigay si Uno kay Cresia. Matapos maibigay ang bata, bumalik si Reinella sa kwarto ng bata."Talaga bang siya ang wet nurse ni Uno?" tanong ni Lander habang kinukuha ang apo mula kay Cresia."Oo, Dear," sagot ni Cresia."Bata pa siya. Akala ko matanda